| | HOME | >> PRINT | |
| De Texelaar: voor hoogwaardige lamsvleesproductie |
Historie
Nederland heeft een lange geschiedenis voor wat betreft de schapenfokkerij. Op ongeveer 20.000 bedrijven worden bijna 1,5 miljoen schapen gehouden. Gespecialiseerde schapenbedrijven hebben meer dan 300 ooien.
De meeste schapen worden als tweede tak gehouden op melkveehouderijbedrijven, waarbij de ooien aflammeren in het voorjaar. De fokkerij, vermeerdering en slachtlamproductie vinden hoofdzakelijk geïntegreerd binnen de bedrijven plaats.De schapen worden voornamelijk gehouden voor de vleesproductie. De winstgevendheid van de schapenhouderij wordt bepaald door de lammerenproductie, groeisnelheid en slachtkwaliteit.
De laatste decennia hebben de schapenhouders veel geld in onderzoek geïnvesteerd, teneinde de winstgevendheid van hun bedrijf te verbeteren.Door genetisch hoogwaardige rammen in te zetten is grote vooruitgang geboekt in de functionele exterieurkenmerken en de karkassamenstelling. In het verleden lag de nadruk op vlees- en wolproductie, tegenwoordig is het hoofddoel de verkoop van slachtlammeren van een constante, hoge kwaliteit.
TOP
Schapenrassen
De schapenpopulatie bestaat voor 70% uit zuivere Texelaars, 25% uit kruisingsproducten en 5% uit andere volbloed schapen, zoals het Fries en Zeeuws melkschaap, en het Zwartbles schaap. De Texelaar is het resultaat van kruisingen van inheemse polderschapen in het begin van deze eeuw met verschillende Engelse rassen, zoals de Leicester, de Wensleydale en de Lincoln.
Toen de kruisingen niet meer voldeden aan de eisen, is een aantal fokkers een eigen soort schaap gaan fokken.
Het resultaat was een groot, snelgroeiend en wolrijk schaap. Dankzij een effectieve selectie is de huidige Texelaar ontwikkeld tot een schapenras met een uitstekende vleeskwaliteit. Hierdoor is de Texelaar steeds populairder geworden bij de schapenhouders.
De Texelaar ram wordt zowel gebruikt voor de zuivere Texelaar fokkerij als voor verschillende kruisingsfokprogramma's.
De populairste schapenkruisingen zijn:
| Ram |
Ooi |
F1 |
Ram |
Eindproduct |
 |
|  Vlaams schaap |
 x Texelaar |
 = Swifter |
 x Texelaar |
 Slachtlam |
|  Fins landras |
 x Texelaar |
 = Noordhollander |
 x Texelaar |
 Slachtlam |
|  Ile de France |
 x Fins landras |
 = Flevolander |
 x Texelaar |
 Slachtlam |
|  Vlaams schaap |
 x Texelaar |
 = Blessum |
 x Texelaar |
 Slachtlam |
|  Duitse witkop |
 x Romanov |
 = F1 |
 x Texelaar |
 Rijnlam A |
TOP
Rasbeschrijving
|
|
0,5 jarige rammen |
1,5 jarige rammen |
| jaar
|
hoogte |
lengte |
hoogte |
lengte |
|
1997 |
57,6 cm |
|
64,9 cm |
|
|
1998 |
58,3 cm |
|
64,9 cm |
|
|
1999 |
59,0 cm |
|
65,1 cm |
|
|
2000 |
59,3 cm |
|
65,9 cm |
|
|
2001 |
59,1 cm |
64,8 cm |
65,7 cm |
73,0 cm |
|
2002 |
60,5 cm |
67,4 cm |
66,1 cm |
74,2 cm |
|
2003 |
60,4 cm |
67,7 cm |
66,6 cm |
74,6 cm |
|
2004 |
60,9 cm |
68,6 cm |
67,0 cm |
75,6 cm |
|
2005 |
61,2 cm |
68,6 cm |
67,0 cm |
75,1 cm |
|
2006 |
61,5 cm |
69,0 cm |
67,6 cm |
76,0 cm |
|
2007 |
61,4 cm |
69,4 cm |
68,0 cm |
77,2 cm |
De Texelaar is een middelzwaar schaap.
Een volwassen ram weegt circa 95 kg en heeft een schofthoogte van circa 70 centimeter. Een volwassen ooi weegt ca 75 kilo en heeft een schofthoogte van circa 68 centimeter. De Texelaar lammert één keer per jaar af. Volwassen ooien werpen en zogen doorgaans twee lammeren per worp.
De eerste worp kan reeds op 1-jarige leeftijd van een ooi plaats vinden.
De Texelaar heeft een zeer goede slachtkwaliteit. De vetbedekking is optimaal. Het lichaam van de Texelaar is ruim gebouwd, balkvormig en doet massaal aan. De kop is sprekend, heeft goede verhoudingen en is voorzien van een recht neusbeen en een brede bek. Verder is een zwarte neusspiegel en een blanke beharing aansprekend. De hals is voldoende lang en correct geplaatst.
De romp is in zijn geheel best bespierd; met extra gevulde lendenen en dijen. De voor- midden en achterhand vormen een evenredig geheel.
De voorhand is breed en diep; met een goed geplaatste, vrij lange schouder en een voldoend ver naar voren doorlopend borstbeen.
De middenhand is lang, breed met voldoende diepte in de ribben en brede, sterke lendenen. De achterhand is breed terwijl het kruis lang en licht hellend is.
Het beenwerk is fijn van structuur, droog en krachtig. Het is zowel in gang en stand correct. De wol is fijn, gesloten en vast gestapeld en bevat geen overtollig wolvet. De romp is bedekt met een witte vacht. Kop en benen zijn onbewold maar bedekt met wit haar. De staart is fijn en heeft een passende lengte.
TOP
Fokdoel
De beide Texelse stamboeken stellen zich tot doel de kwaliteit van de volbloed Texelaars zo veel mogelijk te verbeteren. Het fokdoel, dat hierbij aansluit, gaat uit van:
| * |
een volwassen ooi werpt gemiddeld 2 lammeren per worp; |
| * |
snelle groei van de lammeren; |
| * |
behoud van goede moedereigenschappen; |
| * |
optimalisatie van de karkaskwaliteit. |
In de Nederlandse Texelaarfokkerij wordt de laatste jaren naast een verdere verbetering van de bevleesdheid, veel aandacht besteed
aan groei, vruchtbaarheid en functionaliteit van de dieren. Het ontwikkelen van een vruchtbaarheidsindex en een groeiïndex heeft hier
een waardevolle bijdrage aan geleverd. Het resultaat is grotere, langere dieren die gemakkelijk 2 lammeren dragen en werpen.
TOP
Eigenschappen
Worpgrootte
De lengte van de bronstperiode van volwassen Texelaar ooien is bijna 5 maanden. De Texelaar ooien worden voor de eerste keer bronstig op een leeftijd van 7 maanden. Het belangrijkste kenmerk is de totale lammerenproduktie per jaar. Deze is het resultaat van de worpgrootte en de frequentie van aflammeren. De selectie op worpgrootte heeft geleid tot een goede lammerenproduktie. De gemiddelde worpgrootte van 1-jarige Texelaar ooien is 1,25; voor 2-jarige ooien 1,70 en voor oudere Texelaar ooien 1,85 met een aflampercentage van 95. De verwachting is dat deze resultaten nog verder verbeterd kunnen worden door een intensieve selectie binnen het ras. Om tot zeer goede resultaten te komen, is het gewenst, dat de schapenhouder de nodige aandacht geeft aan het aflammeren.
Groeisnelheid
Dankzij de goede melkproductie van de ooien en het uitstekende groeivermogen van de lammeren wordt een gemiddelde groei van 225 gram per dag bereikt.
Bij slacht op 24 weken leeftijd wegen de lammeren levend gemiddeld 44 kg.
Moedereigenschappen
Een verdere verbetering van de worpgrootte en het groeivermogen is alleen mogelijk als de moedereigenschappen van de ooien op het hoge niveau gehandhaafd blijven. De melkproduktie van een Texelaar ooi is gemiddeld ruim voldoende om 2 lammeren groot te brengen. Bij een goede voerkwaliteit en verzorging komen de moedereigenschappen van de ooien het beste tot hun recht. De Texelaars zijn alom bekend om hun zeer goede karakter, vergen weinig arbeid tijdens de zoogperiode en zijn daarom plezierig om mee te werken.
Karkaskwaliteit
De bevleesheid van de slachtlammeren wordt beoordeeld aan de hand van o.m. het classificatiesysteem SEUROP.
Het Texelaar ras is bekend om zijn uitstekende karkassamenstelling. De schapen zijn zeer goed bevleesd en hebben een uitmuntende vlees/been-verhouding en een zeer lage vetbedekking. Het aanhoudingspercentage varieert van 55 tot 60% en de gemiddelde dwarsdoorsnede van de lendenspier is 12 cm². De karkassen bestaan gemiddeld uit 60% mager vlees.
De Texelaars hebben een duidelijk geringere vetbedekking dan andere rassen. Het Texelaar slachtlam kan daarom over een langere periode afgezet worden met behoud van de slachtkwaliteit.
TOP
Predikaten
Goed verervende rammen kunnen vier verschillende predikaten behalen, die bepaald worden door de kwaliteit van de nakomelingen:
| * |
Premie ram (P), gebaseerd op de gegevens van één jaar oude nakomelingen; |
| * |
Keur ram (K), gebaseerd op de gegevens van nakomelingen van twee opeenvolgende jaren; |
| * |
Preferente ram (PR), gebaseerd op de gegevens van nakomelingen van drie opeenvolgende jaren; |
| * |
Preferente 'A' ram (PA), gebaseerd op de gegevens van nakomelingen. De ram moet in het bezit zijn van het "PR" predikaat. |
Voor ooien bestaat het predikaat Ster-ooi. Bij dit predikaat worden eisen gesteld aan:
| - |
de leeftijd van de ooi; |
| - |
het exterieur van de ooi; |
| - |
de produktie van lammeren; |
| - |
de kwaliteit van de nakomelingen. |
Afhankelijk van de prestaties van de ooi zelf en van haar nakomelingen wordt aan het predikaat S een aantal punten toegekend b.v. S32.
TOP
Fokwaarden
Er worden fokwaarden geschat voor worpgrootte en gewicht op 135 dagen. Deze fokwaarden worden geschat m.b.v. het 'Diermodel'.
De geschatte fokwaarden worden weergegeven als een verhoudingsgetal rond 100. De gecorrigeerde worp- cq weeggegevens van de dieren geboren in 1994 vormen de basis en staan voor 100.
Een schaap met een fokwaarde van 105 heeft voor het betreffende kenmerk een hogere genetische aanleg dan een dier met een fokwaarde van 95.
68 procent van de dieren heeft een fokwaarde tussen 95 en 105.
Deze fokwaarden geven de schapenhouder het beste inzicht in de genetische kwaliteiten van de schapen voor deze kenmerken. Het zijn bovendien zeer goede hulpmiddelen bij de selectie.
Fokwaarde voor worpgrootte
De worpgrootte is een zeer belangrijk economisch aspect in de schapenfokkerij. Bij de berekening van deze fokwaarde wordt uitgegaan van de worpgrootte van de ooien. Daarnaast worden bij de berekening correcties uitgevoerd voor: de leeftijd van de ooi bij werpen, bedrijfs-, jaar-, seizoensinvloed en het permanent diereffect.
Fokwaarde voor gewicht 135 dagen
De fokwaarde voor gewicht 135 dagen biedt de mogelijkheid om de lammeren met de hoogste genetische aanleg voor groei te selecteren.
Bij de berekening van de fokwaarde wordt uitgegaan van het gewicht van de lammeren op een leeftijd van 135 dagen. Daarnaast worden bij de berekening correcties uitgevoerd voor: de periode van geboorte van het lam, worpgrootte tijdens de geboorte en zoogperiode, leeftijd en pariteit van de moeder, bedrijfs-, jaar-, seizoensinvloed en het permanent diereffect.
TOP
Publicatie van fokkerij-informatie
Beide Texelaar stamboeken maken naast deze site gebruik van het maandelijks verschijnende vaktijdschrift 'Het Schaap' om belangrijke informatie over de schapenfokkerij en management te publiceren.
TOP
Tentoonstellingen
De fokkerij-organisaties organiseren provinciale en regionale tentoonstellingen in juli, augustus en september, waar de fokkers hun beste fokdieren presenteren. De tentoonstellingen spelen een belangrijke rol bij de verkoop van jonge rammen.
TOP
Selectie
Jonge, veelbelovende rammen met een zeer goed exterieur worden geselecteerd voor de fokkerij. Deze selectie is vooral afhankelijk van de eigen prestatie van de ram en vervolgens van de vruchtbaarheidsindex en het exterieur van de ouders. In het volgende jaar worden de beste rammen geselecteerd voor het fokprogramma op basis van informatie, die van nakomelingen beschikbaar komt.
TOP
Export
Er is grote vraag naar Texelaars vanuit de gehele wereld. Dit is met name te danken aan hun uitstekende vleesproduktie-eigenschappen en de zeer goede gezondheidsstatus van de schapenbedrijven. De stamboekschapen zijn vrij van zwoegerziekte. Door de grote aantallen Texelaars, die geëxporteerd worden, zijn de kwaliteiten van deze schapen in veel landen bekend. Jaarlijks worden meer dan 600.000 slachtlammeren geëxporteerd.
Texelaars worden alom gewaardeerd, omdat:
| * |
de rammen uitermate geschikt zijn als vaderdieren voor gebruikskruisingen met andere rassen en binnen het Texelaar ras; |
| * |
de ooien als moederdieren goed presteren en bijdragen aan goede economische resultaten; |
| * |
de ooien vroeg volwassen zijn en een voldoende aantal lammeren produceren; |
| * |
zij sterk en rustig zijn en een laag onderhoudsniveau hebben; |
| * |
de lammeren een uitstekende slachtkwaliteit hebben. |
TOP
|